18
zo, nov

Nr. 293 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 30 mei 2018

Het onderwerp houtrook staat met enige regelmaat in de publieke aandacht. Ook uw Kamer heeft in het verleden en tevens recent aandacht gevraagd voor dit onderwerp. Zo is via de motie Cegerek c.s.1 de regering verzocht in overleg te treden met het RIVM en gemeenten om de problemen en mogelijke oplossingen in kaart te brengen. Deze vraag is voorgelegd aan het Platform Houtrook en Gezondheid, waarin gemeenten, RIVM en andere belanghebbende partijen zijn verenigd. Het Platform heeft mij recent vijftien oplossingsrichtingen doen toekomen waar ik samen met gemeenten, provincies en andere betrokkenen mee aan de slag wil gaan. Als bijlage bij deze brief treft u de brief aan die het Platform mij heeft gestuurd2.

In deze kamerbrief ga ik in op het verzoek van het lid Wassenberg om een inhoudelijke reactie op de brief van het Platform3, zoals al eerder was toegezegd4. Daarmee beschouw ik bovenstaande motie en toezegging als afgedaan.

Het Platform Houtrook en Gezondheid

Allereerst wil ik ingaan op de aanbevelingen van het Platform Houtrook en Gezondheid. Het Platform stelt dat een groot aantal mensen overlast ervaart door houtrook, onder andere afkomstig van houtkachels, en refereert hierbij aan onderzoek van het CBS5 dat 10 procent van de Nederlanders overlast van diverse vormen van houtrook ervaart.

Het Platform vraagt een aantal partijen waaronder de rijksoverheid actie te ondernemen om het probleem van houtrook van kachels en haarden te voorkomen dan wel sterk te verminderen. Het Platform doet een groot aantal voorstellen die neerkomen op:

  • Voorlichting om de schadelijke effecten van houtrook meer bekend te maken.

  • Het ontwikkelen van een meetmethode om handhaving mogelijk te maken.

  • Het stellen van eisen aan de gehele stookinstallatie en het gebruik ervan.

Acties

Ik wil de aanbevelingen graag samen met onder meer de VNG meenemen in het Schone Lucht Akkoord, al vergt een aantal aanbevelingen nader onderzoek en nadere afstemming om te bezien of en hoe deze kunnen worden uitgewerkt. Daartoe ga ik in gesprek met de leden van het Platform, waaronder de VNG, maar wil ik eerst de uitkomsten afwachten van een onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving naar de kosteneffectiviteit van maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren en onderzoek van het RIVM naar de herkomst van fijnstof in Nederland. Met een aantal aanbevelingen wil ik al voor het komende stookseizoen aan de slag.

Voorlichting

Een van de aanbevelingen van het Platform is om in te zetten op voorlichting aan mensen met een kachel. Op diverse plekken is al informatie terug te vinden voor stokers, onder meer via de website van het RIVM en de stookwijzer6, maar het blijkt dat veel stokers zich niet bewust zijn van belangrijke kennis, zoals dat er beter niet gestookt kan worden bij windstil weer. Samen met gemeenten en de kachelbranche en door gebruik te maken van de al beschikbare informatie zal vóór het komende stookseizoen worden ingezet op uitbreiding van de bestaande voorlichting.

Overlast en hinder

Een nadrukkelijke aanbeveling van het Platform is om gemeenten meer armslag te geven bij de handhaving van overlastsituaties. Een belangrijk aspect daarbij is dat gemeenten aangeven dat het moeilijk is om vast te stellen wanneer er sprake is van overlast doordat een goede meetmethode ontbreekt. Ik heb TNO gevraagd te onderzoeken of er een geschikte methode bestaat of ontwikkeld kan worden die door gemeenten met voldoende nauwkeurigheid en tegen acceptabele kosten kan worden gebruikt in overlastsituaties. Voor het gezondheidsaspect zal het RIVM betrokken worden bij deze opdracht. Naast overlast door de schadelijke componenten van houtrook speelt volgens het eerder aangehaalde onderzoek van MilieuCentraal ook hinder door geuroverlast een rol. Ook hiervoor wil ik met het Platform op korte termijn invulling geven om op basis van een onafhankelijk advies een methode te ontwikkelen om objectief de hinder te kunnen vaststellen.

Stookwaarschuwingen

Een van de andere aanbevelingen van het Platform is om actief een signaal af te geven als de weersomstandigheden zeer ongunstig zijn voor het stoken. In het verleden is samen met de gemeente Nijmegen een Stookwijzer ontwikkeld. Op basis van de Stookwijzer wil ik samen met gemeenten werken aan een stookalert: een actief signaal dat uitgaat op het moment dat de weersomstandigheden ongunstig zijn en langere tijd blijven in combinatie met een slechte luchtkwaliteit. Gedacht kan worden aan de vorm van een sms bericht of een persbericht dat door lokale en landelijke nieuwsdiensten gebruikt kan worden. Stokers kunnen op basis van het alert besluiten om niet te stoken. De uitwerking zal plaatsvinden in overleg met de partijen in het Platform.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, S. van Veldhoven-van der Meer

NSL tijdslijn

- 1 augustus 2009

Het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) is gestart door de Rijksoverheid, samen met de provincies en de lokale overheden met als doelstelling

  • De luchtkwaliteit te verbeteren voor de volksgezondheid: mensen leven langer en zijn minder ziek als zij schonere lucht inademen.
  • Ruimte bieden aan maatschappelijk gewenste ruimtelijke ontwikkelingen zoals woningbouw en nieuwe wegen.

De aanleiding hiertoe was dat Nederland de door de EU vastgestelde normen voor fijnstof (PM10) en stikstofdioxide (NO2) niet binnen de daarvoor gesteld tijd kon halen.

Jaarlijks vindt er een monitoring plaats om vast te stellen of de doelstellingen gehaald zijn. Hiertvoor is een 'monitoringstool' beschikbaar om te zien of de Europese normen (zie https://www.nsl-monitoring.nl/informatie/de-monitoring-nsl/) gehaald zijn.

- 2011 - 2017

Jaarlijks heeft deze monitoring plaatsgevonden maar tot nu toe zijn de normen nog niet gehaald. De concentraties zijn wel gedaald maar de lokale overschrijdingen blijven hardnekkig
In het grootste deel van Nederland liggen de berekende concentraties fijnstof en stikstofdioxide in 2016 onder de Europese normen. De norm voor stikstofdioxide wordt nog overschreden in een aantal drukke straten in binnensteden, vooral in Amsterdam en Rotterdam. De norm voor fijnstof wordt lokaal nog overschreden in gebieden met intensieve veehouderijen en industrie. Hierdoor voldoet Nederland nog niet aan de Europese grenswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof. De komende jaren zal in de binnensteden het aantal locaties waarop de normen worden overschreden naar verwachting afnemen.De EU heeft telkenmale uitstel verleend.

- 23 januari 2018

Advies van de Gezondheidsraad "Gezondheidswinst door schonere lucht". De Gezondheidsraad adviseert de staatssecretaris van IenW prioriteit te geven aan het terugdringen van de concentraties fijnstof en stikstofdioxide afkomstig van wegverkeer (vooral dieselvoertuigen) en het aanpakken van de uitstoot van ammoniak vanuit de veehouderij.

Lees hier de samenvatting en hier een link naar het volledige advies.

- 8 maart 2018

Brief van het Platform Houtrook en Gezondheid aan de staatssecretaris van I en W i.z. de aanpak van gezondheidseffecten door houtrook.

- 26 maart 2018

Aanpassing van het NSL In het voorjaar van 2018 kon iedereen een zienswijze geven over het concept-kabinetsbesluit Aanpassing NSL 2018. Alle zienswijzen worden beoordeeld door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I en W) en samengevat in een Nota van Antwoord voor het parlement.

- 25 april 2018

De staatssecretaris van I en W meldt in een brief aan de Tweede Kamer dat zij voornemens is, gezien de goede samenwerking in het NSL, het in het regeerakkoord aangekondigde Nationaal Actieplan Luchtkwaliteit uit te voeren als "Schone Lucht Akkoord" met als basis het eerder genoemde advies van de Gezondheidsraad. De nadruk zal hierbij liggen op ultrafijnstof (PM2,5), stikstofdioxide, ozon en ammoniak.

- 30 mei 2018

Brief van de staatssecretaris van I en W aan de Tweede Kamer  i.z. de gevaren van de uitstoot van houtkachels als reactie op de brief van het Platform Houtrook en Gezondheid d.d. 8 maart 2018.

Tweede brief van de staatssecretaris van I en W aan de Tweede Kamer met antwoorden op de gestelde kamervragen over de aanpak van houtrook in woonwijken.

 - 25 juni 2018

De staatssecretaris van I en W stuurt de Nota van Antwoord i.z. de aanpassing NSL 2018  naar de Tweede Kamer.

- 5 juli 2018

Algemeen overleg met de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat van de Tweede Kamer over

* het concept-kabinetsbesluit Aanpassing NSL d.d. 28 maart 2018 en de reactie van het Kabinet op de ingediende zienswijzen ("Nota van Antwoord" d.d. 25 juni 2018

* de reactie van het kabinet over het advies van de Gezondheidsraad "Gezondheidswinst door schonere lucht"

* de brief van de staatssecretaris van I en W d.d. 30 mei i.z. de gevaren van de uitstoot van houtkachels

De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat heeft op 25 juni 2018 de Nota van Antwoord op het concept-kabinetsbesluit Aanpassing Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) 2018 naar de Tweede Kamer gezonden. De nota bevat haar reacties op de ingediende zienswijzen met daarbij een indicatie of die tot aanpassing van het concept-kabinetsbesluit zullen leiden.

Naast het NSL *) werkt de staatssecretaris (samen met andere betrokkenen) aan het opstellen van het "Schone Lucht Akkoord" (SLA) ten behoeve van het verbeteren van de luchtkwaliteit in relatie tot de gezondheid. Een deel van de ingediende zienswijzen zijn ook van toepassing op het SLA.

Reacties op het gewijzigde NSL (Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit)

Milieudefensie vindt dat, hoewel er een aantal voorstellen zijn overgenomen, het gewijzigde NSL niet goed genoeg om de luchtkwaliteit echt te verbeteren en spreekt van een gemiste kans. Lees hier de reactie van Milieudefensie.

En wat over onze zienswijzen?

De staatssecretaris begint met te zeggen dat zij de zienswijzen die gaan over maatregelen gericht op een generieke verbetering van de luchtkwaliteit 'voor kennisgeving heeft aangenomen'.

1) Voor evenementen, zoals paasvuren, motorcrosswedstrijden, tractorpulling, vuurwerken, oud- en nieuw verbrandingen enz., kon de burgemeester zelfstandig een vergunning verlenen zonder dat daar adequate mogelijkheden waren om bezwaar aan te tekenen.

Ons voorstel, zoals we dat in onze zienswijze betreffende de aanpassing van het NSL naar voren gebracht hebben is niet overgenomen door het Kabinet  in de aanpassing 2018 van het NSL (zie hier).

Wij blijven er bij dat alle activiteiten waar het milieu geweld wordt aangedaan (en in het bijzonder de luchtkwaliteit) getoetst moeten worden aan de voorschriften zoals die vastgelegd zijn in de Wet milieubeheer, de Omgevingswet, de Natuurbeschermingswet, de EU-voorschriften enz.

2) Ook het toekomstig gebruik van open haarden moet nader gespecificeerd worden.

Hoe staat het met de 'ontmoediging van van hout stoken?

3) Milieuzones

4) Scheepvaart

5) Tweetaktmotoren

6) Motorische recreatie

7) Openbaar vervoer

8) Schiphol/Lelystad

De vaste commissie voor infrastructuur en Waterstaat heeft op 5 juli algemeen overleg gepleegd over luchtkwaliteit waarbij bovengenoemde conceptaanpassing ook kort aan de orde kwam (zie https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2018Z12269&did=2018D39285) Daarnaast werd ook het Schone Lucht Akkoord (SLA) besproken.

*) Voor achtergrond-informatie over het NSL klik hier

Het kabinetsbesluit Aanpassing Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) 2018 is op 27 september 2018 door de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat vastgesteld. Dit kabinetsbesluit is 28 september 2018 bekendgemaakt door middel van plaatsing in de Staatscourant en in werking getreden op 29 september 2018.  

De Aanpassing NSL met bijlagen en de Nota van Antwoord zijn te downloaden via www.platformparticipatie.nl/aanpassingNSL2018 

Het NSL (Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit) is aangepast.

Het concept Kabinetsbesluit Aanpassing NSL 2018 met de bijbehorende bijlagen is vastgesteld op 25 juni 2018 en aan de voorzitter van de Tweede Kamer aangeboden. Hier de voorgeschiedenis.

Het concept met bijbehorende bijlagen is te downloaden van https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2018/06/25/aanpassing-nationaal-samenwerkingsprogramma-luchtkwaliteit-nsl-2018

De Nota van Antwoord op de ingediende zienswijzen is opgenomen in Bijlage 4. In het Addendum wordt aangegeven welke maatregelen in de Aanpassing NSL 2018 zullen worden opgenomen om op de kortst mogelijke termijn aan de grenswaarden te voldoen.

Meer informatie volgt

Meer artikelen...

Wat willen we met de website ONGEZONDE LUCHT?

Alle maatregelen die de regering neemt (of wil nemen) om de luchtkwaliteit te verbeteren op een rijtje te zetten en er kritisch naar te kijken.

Site in opbouw

Actuele luchtkwaliteit

Gegevens van luchtmeetnet.nl

Klik hier

De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat: “We weten steeds beter hoe essentieel luchtkwaliteit is voor onze gezondheid. Schone lucht is van levensbelang en een veilig niveau van verontreiniging bestaat niet".