Alles over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) en het Schone Lucht Akkoord (SLA)

Wat er op oudejaarsavond in Scheveningen is gebeurd *) is het directe bewijs dat voor het organiseren van vreugdevuren niet alleen een door de burgemeester verleende evenementenvergunning nodig is maar dat de mogelijke effecten getoetst moeten worden aan de Wet milieubeheer en de EU-richtlijnen. Dat geldt niet alleen voor de veiligheidsaspecten maar ook voor de luchtkwaliteit.

In onze zienswijze over de aanpassing van het NSL (Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit) schreven we:

"In verschillende gemeenten worden tijdens de jaarwisseling traditioneel nieuwjaarsvuren georganiseerd en met Pasen paasvuren waarvoor door de burgemeesters ontheffingen van het stookverbod (APV) en/of evenementenvergunningen verstrekt worden. Deze vuren kunnen, gezien de schaal waarop dit gebeurt (honderden vuren, waaronder talloze 'megabulten') en er soms materialen verbrand worden die hiervoor niet geschikt zijn, tot in de wijde omtrek ernstige luchtvervuiling veroorzaken. Onderzocht zou dienen te worden hoe deze evenementen door middel van omgevingsvergunningen met strikte voorschriften op basis van de Wet milieubeheer en de EU-richtlijnen in toom gehouden kunnen worden. Het NSL laat het echter afweten."

Milieuhygienische overwegingen

Het moet toch bij de overheid bekend zijn dat het verbranden van afvalstoffen (zoals de gebruikte pallets) niet onder ideale omstandigheden plaats vindt. Een onvolledige verbranding door een te lage temperatuur is het gevolg, waardoor er veel schadelijke stoffen ontstaan. Het betreft NOx, SOx, CO, CO2, CH4, PAK’s, kwik en roet. Ook blijven onverbrande resten achter op de bodem. De uitstoot van deze stoffen neemt met een factor 100 à 1000 toe in vergelijking met een afvalverbrandingsinstallatie.

Al met al draagt het verbranden van hout en afval bij aan milieuproblemen als verzuring (NOx, SOx), het broeikaseffect (CO, CO2, CH4), lokale milieuhygiënische gevaren als verspreiding van (sterk) kankerverwekkende stoffen (PAK’s), dioxines en/of hindereffecten als prikkelende ogen, slijmvorming, hoofdpijn en misselijkheid. Ook is er nog een toxisch effect als kwik in de omgeving wordt verspreid.

Met name PAK’s zijn zeer kankerverwekkend en tevens moeilijk afbreekbaar waardoor ze gedurende lange tijd een gevaar voor de volksgezondheid vormen. Kenmerkend voor kankerverwekkende stoffen is dat zij in kleine hoeveelheden al een schadelijke werking kunnen hebben. 

*) Het vreugdevuur in Schevingen leidde, in combinatie met een stevige wind, tot een grote vonkenregen en branden in de badplaats. Asdeeltjes en vonken waaiden door Scheveningen en op verschillende plekken in de duinen ontstond brand.

 

 

Nr. 293 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 30 mei 2018

Het onderwerp houtrook staat met enige regelmaat in de publieke aandacht. Ook uw Kamer heeft in het verleden en tevens recent aandacht gevraagd voor dit onderwerp. Zo is via de motie Cegerek c.s.1 de regering verzocht in overleg te treden met het RIVM en gemeenten om de problemen en mogelijke oplossingen in kaart te brengen. Deze vraag is voorgelegd aan het Platform Houtrook en Gezondheid, waarin gemeenten, RIVM en andere belanghebbende partijen zijn verenigd. Het Platform heeft mij recent vijftien oplossingsrichtingen doen toekomen waar ik samen met gemeenten, provincies en andere betrokkenen mee aan de slag wil gaan. Als bijlage bij deze brief treft u de brief aan die het Platform mij heeft gestuurd2.

In deze kamerbrief ga ik in op het verzoek van het lid Wassenberg om een inhoudelijke reactie op de brief van het Platform3, zoals al eerder was toegezegd4. Daarmee beschouw ik bovenstaande motie en toezegging als afgedaan.

Het Platform Houtrook en Gezondheid

Allereerst wil ik ingaan op de aanbevelingen van het Platform Houtrook en Gezondheid. Het Platform stelt dat een groot aantal mensen overlast ervaart door houtrook, onder andere afkomstig van houtkachels, en refereert hierbij aan onderzoek van het CBS5 dat 10 procent van de Nederlanders overlast van diverse vormen van houtrook ervaart.

Het Platform vraagt een aantal partijen waaronder de rijksoverheid actie te ondernemen om het probleem van houtrook van kachels en haarden te voorkomen dan wel sterk te verminderen. Het Platform doet een groot aantal voorstellen die neerkomen op:

  • Voorlichting om de schadelijke effecten van houtrook meer bekend te maken.

  • Het ontwikkelen van een meetmethode om handhaving mogelijk te maken.

  • Het stellen van eisen aan de gehele stookinstallatie en het gebruik ervan.

Acties

Ik wil de aanbevelingen graag samen met onder meer de VNG meenemen in het Schone Lucht Akkoord, al vergt een aantal aanbevelingen nader onderzoek en nadere afstemming om te bezien of en hoe deze kunnen worden uitgewerkt. Daartoe ga ik in gesprek met de leden van het Platform, waaronder de VNG, maar wil ik eerst de uitkomsten afwachten van een onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving naar de kosteneffectiviteit van maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren en onderzoek van het RIVM naar de herkomst van fijnstof in Nederland. Met een aantal aanbevelingen wil ik al voor het komende stookseizoen aan de slag.

Voorlichting

Een van de aanbevelingen van het Platform is om in te zetten op voorlichting aan mensen met een kachel. Op diverse plekken is al informatie terug te vinden voor stokers, onder meer via de website van het RIVM en de stookwijzer6, maar het blijkt dat veel stokers zich niet bewust zijn van belangrijke kennis, zoals dat er beter niet gestookt kan worden bij windstil weer. Samen met gemeenten en de kachelbranche en door gebruik te maken van de al beschikbare informatie zal vóór het komende stookseizoen worden ingezet op uitbreiding van de bestaande voorlichting.

Overlast en hinder

Een nadrukkelijke aanbeveling van het Platform is om gemeenten meer armslag te geven bij de handhaving van overlastsituaties. Een belangrijk aspect daarbij is dat gemeenten aangeven dat het moeilijk is om vast te stellen wanneer er sprake is van overlast doordat een goede meetmethode ontbreekt. Ik heb TNO gevraagd te onderzoeken of er een geschikte methode bestaat of ontwikkeld kan worden die door gemeenten met voldoende nauwkeurigheid en tegen acceptabele kosten kan worden gebruikt in overlastsituaties. Voor het gezondheidsaspect zal het RIVM betrokken worden bij deze opdracht. Naast overlast door de schadelijke componenten van houtrook speelt volgens het eerder aangehaalde onderzoek van MilieuCentraal ook hinder door geuroverlast een rol. Ook hiervoor wil ik met het Platform op korte termijn invulling geven om op basis van een onafhankelijk advies een methode te ontwikkelen om objectief de hinder te kunnen vaststellen.

Stookwaarschuwingen

Een van de andere aanbevelingen van het Platform is om actief een signaal af te geven als de weersomstandigheden zeer ongunstig zijn voor het stoken. In het verleden is samen met de gemeente Nijmegen een Stookwijzer ontwikkeld. Op basis van de Stookwijzer wil ik samen met gemeenten werken aan een stookalert: een actief signaal dat uitgaat op het moment dat de weersomstandigheden ongunstig zijn en langere tijd blijven in combinatie met een slechte luchtkwaliteit. Gedacht kan worden aan de vorm van een sms bericht of een persbericht dat door lokale en landelijke nieuwsdiensten gebruikt kan worden. Stokers kunnen op basis van het alert besluiten om niet te stoken. De uitwerking zal plaatsvinden in overleg met de partijen in het Platform.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, S. van Veldhoven-van der Meer

Het NSL (Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit) is aangepast.

Het concept Kabinetsbesluit Aanpassing NSL 2018 met de bijbehorende bijlagen is vastgesteld op 25 juni 2018 en aan de voorzitter van de Tweede Kamer aangeboden. Hier de voorgeschiedenis.

Het concept met bijbehorende bijlagen is te downloaden van https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2018/06/25/aanpassing-nationaal-samenwerkingsprogramma-luchtkwaliteit-nsl-2018

De Nota van Antwoord op de ingediende zienswijzen is opgenomen in Bijlage 4. In het Addendum wordt aangegeven welke maatregelen in de Aanpassing NSL 2018 zullen worden opgenomen om op de kortst mogelijke termijn aan de grenswaarden te voldoen.

Meer informatie volgt

De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat heeft op 25 juni 2018 de Nota van Antwoord op het concept-kabinetsbesluit Aanpassing Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) 2018 naar de Tweede Kamer gezonden. De nota bevat haar reacties op de ingediende zienswijzen met daarbij een indicatie of die tot aanpassing van het concept-kabinetsbesluit zullen leiden.

Naast het NSL *) werkt de staatssecretaris (samen met andere betrokkenen) aan het opstellen van het "Schone Lucht Akkoord" (SLA) ten behoeve van het verbeteren van de luchtkwaliteit in relatie tot de gezondheid. Een deel van de ingediende zienswijzen zijn ook van toepassing op het SLA.

Reacties op het gewijzigde NSL (Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit)

Milieudefensie vindt dat, hoewel er een aantal voorstellen zijn overgenomen, het gewijzigde NSL niet goed genoeg om de luchtkwaliteit echt te verbeteren en spreekt van een gemiste kans. Lees hier de reactie van Milieudefensie.

En wat over onze zienswijzen?

De staatssecretaris begint met te zeggen dat zij de zienswijzen die gaan over maatregelen gericht op een generieke verbetering van de luchtkwaliteit 'voor kennisgeving heeft aangenomen'.

1) Voor evenementen, zoals paasvuren, motorcrosswedstrijden, tractorpulling, vuurwerken, oud- en nieuw verbrandingen enz., kon de burgemeester zelfstandig een vergunning verlenen zonder dat daar adequate mogelijkheden waren om bezwaar aan te tekenen.

Ons voorstel, zoals we dat in onze zienswijze betreffende de aanpassing van het NSL naar voren gebracht hebben is niet overgenomen door het Kabinet  in de aanpassing 2018 van het NSL (zie hier).

Wij blijven er bij dat alle activiteiten waar het milieu geweld wordt aangedaan (en in het bijzonder de luchtkwaliteit) getoetst moeten worden aan de voorschriften zoals die vastgelegd zijn in de Wet milieubeheer, de Omgevingswet, de Natuurbeschermingswet, de EU-voorschriften enz.

2) Ook het toekomstig gebruik van open haarden moet nader gespecificeerd worden.

Hoe staat het met de 'ontmoediging van van hout stoken?

3) Milieuzones

4) Scheepvaart

5) Tweetaktmotoren

6) Motorische recreatie

7) Openbaar vervoer

8) Schiphol/Lelystad

De vaste commissie voor infrastructuur en Waterstaat heeft op 5 juli algemeen overleg gepleegd over luchtkwaliteit waarbij bovengenoemde conceptaanpassing ook kort aan de orde kwam (zie https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2018Z12269&did=2018D39285) Daarnaast werd ook het Schone Lucht Akkoord (SLA) besproken.

*) Voor achtergrond-informatie over het NSL klik hier

logo rijksoverheid kl

Luchtkwaliteit binnensteden nog dit jaar verbeterd

 

 

De luchtkwaliteit in binnensteden zal nog dit jaar in rap tempo verbeteren. Met nieuwe maatregelen voor alle knelpunten voldoet volgens huidige prognoses ieder Nederlands stadscentrum voor het einde van 2018 aan de Europese waarden voor luchtkwaliteit.

Dat schrijft staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) maandag aan de Tweede Kamer.

Ruim 10 miljoen euro

Van Veldhoven kondigt in samenwerking met gemeenten extra maatregelen aan in Amsterdam, Arnhem, Eindhoven, Rotterdam en Utrecht. Voorbeelden zijn minder verkeer door de maastunnelcorridor in Rotterdam, walstroom aan de Rijnkade in Arnhem in de plaats van stroomopwekking met gasolie op binnenvaartschepen en subsidies voor elektrische taxi’s in Amsterdam. De nieuwe maatregelen worden toegevoegd aan het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit en Van Veldhoven stelt er ruim 10 miljoen euro voor beschikbaar.

Schone lucht van levensbelang

Van Veldhoven: “We weten steeds beter hoe essentieel luchtkwaliteit is voor onze gezondheid. Schone lucht is van levensbelang en een veilig niveau van verontreiniging bestaat niet. Dat alle Nederlandse binnensteden nog dit jaar voldoen aan de Europese normen is daarom fris nieuws. Hier wordt al sinds 2010 aan gewerkt! En mijn werk gaat door, want het volgende doel is de waarden die de Wereldgezondheidsorganisatie hanteert.”

Laatste knelpunten verholpen

De verwachting is dat ook de overschrijdingen rond veehouderijen – in Nederweert en Someren – zo snel mogelijk maar uiterlijk in 2023 zijn opgelost. De komende tijd werkt Van Veldhoven samen met die gemeenten de aanpak uit die nodig is om deze knelpunten versneld op te lossen.

Schone Lucht Akkoord

Voor een verdere vermindering van gezondheidsrisico’s als gevolg van luchtverontreiniging, werkt de staatssecretaris met het Schone Lucht Akkoord toe naar de streefwaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie. Dat akkoord zal begin 2019 aan de Tweede Kamer worden gestuurd. Het recente advies van de Gezondheidsraad 'Gezondheidswinst door schonere lucht' is hiervoor de basis.